Koyu Mod:
Yazar :
Ziya Usta, Çetin Cömert , Muhammet Emre Yıldırım
Özet :
Üç Boyutlu Kent Modelli (3BKM), başta binalar olmak üzere, kent objelerinin 3B geometrilerinin ve özniteliklerinin dijital bir
temsilidir. 3BKM ler 3B temsilin gerektiği, kentsel altyapı yönetimi, navigasyon, simülasyon, acil durum yönetimi, kent planlama,
turizm, taşınmaz değerlemesi gibi pek çok alanda, silüet analizi, bina cephelerinin güneş̧ potansiyellerinin belirlenmesi, kentteki
gürültü̈ dağılımının tespiti gibi 3B geometrik temsil gerektiren analizlerde kullanılmaktadır.
Günümüzde Web CBS uygulamaları yaygınlaşmakta ve hızla masaüstü uygulamalarının yerini almaktadır. Özellikle HTML5 ve WebGL
gibi web teknolojilerinin gelişmesiyle 3BKM lerin tarayıcı üzerinden görüntülenmesi ve yönetilmesi önemli bir konu haline gelmiştir.
3BKM ler pek çok kent objesinden oluşan yüksek veri hacmine sahip veri setleridir. Bu durum 3BKM lerin web tabanlı olarak
yönetilmesi ve görüntülenmesinde performans sorunları yaratmaktadır. Bu nedenle 3BKM lerin bölümlenerek (tiling) daha küçük
bölümlere ayrılmaları gerekmektedir.
3D Tiles, 5 Şubat 2019 tarihi itibari ile OGC standardı olmuş, büyük boyutlardaki 3B veri kümelerinin web üzerinden transferi için
tasarlanmış bir spesifikasyondur. 3D Tiles’ın temeli, belirli bir 3B görüntü için yalnızca görüntüde görünecek olan ve en önemli
bölümlerin web üzerinden transfer edilmesini sağlayan hiyerarşik detay seviyelerine dayanmaktadır. 3D Tiles spesifikasyonu k-d tree,
quadtree, octree ve r-tree gibi pek çok veri yapısını desteklemektedir. Bölümlemede hangi veri yapısının kullanılacağı geliştiricilere
bırakılmıştır. 3BKM lerin 3D Tiles spesifikasyonuna göre bölümlenmesini sağlayan herhangi bir açık kaynak kodlu (AKK) yazılım
bileşeni bulunmamaktadır.
Bu çalışmada 3D Tiles spesifikasyonuna uygun olarak 3B bölümleme yapan web tabanlı AKK yazılım bileşeni geliştirilmiştir. Öncelikle
2B veri setinden prosedürel modelleme teknikleriyle 3BKM üreten web tabanlı bir yazılım bileşeni geliştirilmiştir. Sonrasında,
oluşturulan 3BKM lerin adaptive quadtree ve r-tree veri yapıları kullanılarak, 3D Tiles spefisikasyonuna göre bölümlenmesini
sağlayan web tabanlı bir bileşen geliştirilmiştir. Bu bileşen ile 3D Tiles spesifikasyonunun gerektirdiği tileset.json dosyası ve 3B
bölümlerin geometrik verilerinin tutulduğu b3dm dosyaları oluşturulmuştur. Üretilen 3B bölümler Cesium.js AKK javascript
kütüphanesi kullanılarak görselleştirilmiştir. Adaptive Quadtree ve R-Tree veri yapıları 3B bölümleme açısından irdelenmiş,
oluşturulma süreleri, veri güncelleme süreleri ve konumsal sorgu performansları karşılaştırılmıştır. Böylelikle yapılacak uygulamanın
genel özelliklerine göre hangi veri yapısının seçilmesi gerektiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler :
3B WebCBS, Hiyerarşik Veri Yapıları, 3B Bölümleme.
Kaynak :