Yazar :
Ali Türkezer , Mehmet Simav , Erdinç Sezen , Ahmet Dir enç , Mustafa Kurt , Onur Lenk
Özet :
ürkiye Yükseklik Sisteminin oluşturulması çalışmaları, 1 Haziran 1935’de Harita Genel Komutanlığı bünyesinde Nivelman Şubesinin kurulmasıyla başlamıştır. Aynı yıl içinde Antalya mareograf (deniz seviyesi ölçer) istasyonu kurulmuş, ilk nivelman ölçüleri 19351936 yıllarında AntalyaDinar arasında gerçekleştirilmiştir. Ana kara yolları boyunca oluşturulan noktalarla birinci
periyot nivelman ölçüleri 1970 yılına kadar tamamlanmıştır. Altyapı çalışmalarıyla tahrip olan hatların yenilenmesi için 19721991
yılları arasında ikinci periyot nivelman ölçüleri gerçekleştirilmiştir. Yeniden ölçülen hatların ikinci ve ölçülmeyen hatların birinci
periyot ölçüleri jeopotansiyel sayılarla dengelenerek Türkiye Ulusal Düşey Kontrol Ağı (TUDKA92) oluşturulmuştur. TUDKA 92’de referans yüzeyi olarak Antalya Mareograf İstasyonunun 19361971 yılları arasındaki ortalama deniz seviyesi alınmıştır. TUDKA92’de uyuşumsuz çıkan hatların yenilenmesiyle, aynı başlangıca göre TUDKA99 oluşturulmuştur. Ülke yükseklik sistemini oluşturan nivelman hatları tabiatı gereği karayolları boyunca tesis edilen nivelman noktalarından oluşmaktadır. Bu noktalar yolların genişlemesi ve yapılaşma nedeniyle fiziksel olarak sürekli bir tahribata maruz kalmaktadır. Ayrıca tahrip olmasalar bile tektonik yerkabuğu hareketleri nedeniyle yükseklikleri değişmektedir. Türkiye’de 2003 sonrasında başlayan duble yol çalışmaları nedeniyle ülke nivelman ağının özellikle birinci derece hatlarının %80 oranında tahrip olduğu
değerlendirilmektedir. Bu sorunun giderilebilmesi için ülke yükseklik sistemimizin modernizasyonuna; yirmibirinci yüzyılın gereklerine uygun güncel, güvenilir, hızlı, ve zamana bağlı bir yükseklik sisteminin oluşturulmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler :
Ortometrik Yükseklik, Nivelman,Datum.
Kaynak :