Koyu Mod:
Yazar :
Emine TANIR KAYIKÇI , Özge KARAASLAN
Özet :
Mühendislik uygulamalarında kullanılan ortometrik yüksekliklerin geleneksel ölçülerle bulunması oldukça zor ve zaman alıcı bir işlem
olmasına rağmen GPS ile bulunan elipsoid yüksekliklerinden ortometrik yüksekliklere dönüşüm daha kolaydır. Fakat bu dönüşüm için de belirli doğruluğa sahip jeoid ondülasyon değerleri bilinmelidir.
Bu çalışmada Trabzon ilinde Tapu ve Kadastro IX. Bölge Müdürlüğü kadastro çalışmaları kapsamında oluşturulan C3 noktalarında ölçülen ortometrik ve elipsoidal yükseklik değerleri kullanılmıştır. Çalışma bölgesinde noktaların sayısı yaklaşık 600 adet olup doğu batı yönünde 80 km, kuzey güney yönünde 30 km’lik bir alana yayılmıştır. Tüm noktaların ITRF96 datumuna dayalı üç boyutlu Kartezyen koordinatları, Gauss Krüger projeksiyon sisteminde tanımlanmış projeksiyon koordinatları ve jeoid ondülasyonları bilinmektedir. Uygulamada noktalar dayanak ve test noktaları olarak ikiye ayrılmıştır. Dayanak noktaların seçiminde, x ve y ekseni yönlerindeki nokta dağılımlarına bakılmıştır. Çalışmada ağırlıklı ortalama, polinom yüzeyleri ve multiquadratik enterpolasyon yöntemleri kullanılmıştır. Dayanak noktalarından farklı enterpolasyon yöntemleri kullanılarak elde edilen test noktaları için hesaplanan ortometrik yüksekliklerin ölçülmüş ortometrik yüksekliklere ne derece yaklaşabildiği irdelenmiştir ve enterpolasyon yöntemleri arasındaki kıyaslamalar yapılmıştır. Ağırlıklı ortalama yöntemi ile enterpolasyonda güç parametresi k değerleri 1, 2, 3 ve 4 alınarak tüm dayanak noktalarına göre ağırlıklar belirlenmiştir. Polinom yüzeyleri ortogonal polinom yüzeyleri olan lineer, kuadratik ve kübik ve ortogonal olmayan polinom
yüzeyleri olan bilineer, bikuadratik ve bikübik yüzey polinomlarının katsayıları en küçük kareler kestirim yöntemine göre hesaplanmıştır. Parametrelerin anlamlılık testi değeri hesaplanmış ve test değeri sınır değerini sağlamayan katsayılar modele dahil edilmemiştir.
Anahtar Kelimeler :
Jeoid Ondülasyonu, Ortometrik Yükseklik, Elipsoidal Yükseklik, Polinom Yüzeyleri, Ağırlıklı Ortalama, Enterpolasyon.
Kaynak :