Yazar :
Haluk Özener
Özet :
Anadolu Platosu, kuzeyde geçtiğimiz yüzyılda hemen hemen tamamı kırılan Kuzey Anadolu Fayı, güneydoğuda büyük ölçüde sessizliğini
koruyan Doğu Anadolu Fayı ve batıda geniş bir Ege açılma zonuyla çevrilmiştir. Bölge, tektonik süreçlerin değişik evrelerindeki fay
segmentlerine ev sahipliği etmekle birlikte, yeryüzünde deprem ve fay fiziğini anlamaya müsait en aktif bölgelerden birini temsil
etmektedir. Bu bağlamda yürüttüğümüz çalışmalar, yakın geçmişte kırılan ve yakın gelecekte kırılması muhtemel fay segmentlerinin orta
ve uzun vadeli sismotektonik davranışlarına odaklanmıştır. (1) Yerkabuğunun büyük deprem öncesi davranışını anlamak amacıyla, yakın
gelecekte deprem beklenen Marmara Denizi İstanbul açıkları, 100 m derinliğindeki kuyulara yerleştirilmiş olan strainmetre
(gerinimölçer) ve sismometreler ile izlenmektedir. (2) Buna ek olarak, Kuzey Anadolu Fayı 1943 ve 1944 kırıkları boyunca günümüzde
durağan bir şekilde kaymakta olan (creep) geçiş bölgesindeki yüzey ve yeraltı hareketleri, kripmetreler, sabit GNSS istasyonları ve
sismometreler ile eş zamanlı olarak izlenmektedir. Elde ettiğimiz ilksel gözlemler yüzeydeki yavaş hareket ile depremsellik arasında
doğrusal bir ilişki göstermektedir. (3) Diğer taraftan, yerkabuğu deformasyonu çalışmalarına önemli bir girdi sağlayan, ana fay zonları
boyunca kayma hızlarının belirlenmesi için sürekli gözlem yapan sabit GNSS istasyonları verileri ve episodik gözlemlerden elde edilen
hız alanları birleştirilmektedir. Tüm bu çalışmalar ışığında, yüzey ve yeraltı değişkenleri birleştirilerek tektonik süreçlerin detaylı bir
şekilde tanımlanması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler :
Deprem döngüsü, tektonik süreçler, krip, sGNSS
Kaynak :