Koyu Mod:
Yazar :
S. ERDOĞAN , M.YALÇIN , M.YILMAZ
Özet :
Trafik kazalarının zaman, konum ve oluş şekillerine göre incelenmesi, gelişen ve gelişmekte olan ülkelerde büyük önem taşımaktadır. Trafik kazaları tüm dünya ve ülkemiz açısından verdiği zararlar açısından çok ciddi bir sorun oluşturmaktadır. Trafik kazalarını azaltma
stratejileri geliştirmek için kazanın ne zaman, nasıl ve nerede olduğunun bilinmesine ihtiyaç vardır. Yer, zaman ve trafik kazalarının nedenleri kazaların önlenmesinde önemli bir katkı yapar. Trafik kazaları kapsamlı metodolojik yaklaşımlarla çeşitli bakış açılarıyla mekansal ve zamansal olarak incelenmiştir. Literatürde, trafik kazalarının mekansal olarak incelenmesi önemli bir yer bulurken zamansal incelenmesi hususunda dikkate alınır bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, trafik kazaları saat aralıklarında ve güneşin konumuna göre incelenilmesi ve sonuç olarak güneşin konumunun kazalar üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda kullanılacak veriler, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM), Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) ve Türkiye İstatistik Kurumu
(TUİK)’ten veriler sorgulanmıştır. KGM ve EGM trafik kazalarının meydana geldiği noktaların bilgilerini kayıt altına almaktadır. EGM, KGM ve TUİK ile yapılan yazışmalar sonucunda oluşturulması düşünülen modeli test etmek/geliştirmek amacı ile 20052012 yılları arasında kara yollarında meydana gelen ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarına ait toplam 254672 satır ve 33 sütundan oluşan
toplam 8 yıllık veri seti edinilmiştir. Yine Sayısal yol haritaları, KGM’nün 2011 yılı güncellenmiş veri setidir. Trafik hacmi bilgileri ise otoyollara ait ağır ve hafif taşıtlar cinsleri için Yıllık Ortalama Günlük Trafik değeri verilerinden oluşmaktadır. Bu veriler süzülerek
uygulama için kullanılır hale getirmek için veri madenciliği yapılmıştır. Gün içindeki saat aralıklarındaki kaza sayılarını hesaplamak için her bir saate düşen kaza miktarı belirlenmiştir. Güneşin doğumunda, batımında ve en tepede olduğu zaman aralığındaki kazaların diğer zamanlara göre farklılığı incelenmiştir. Güneşin doğuşu, batışı ve en
tepede olduğu zamanlar ilden ile ve günden güne değişim göstermektedir. Bu değişimler CBS ortamında modellenmiş kazanın meydana geldiği enlem boylamdaki ve zamandaki güneşin doğuşu, batışı, tepede olduğu zamanlar belirlenmiştir. Sonraki aşamada kazanın bu zaman aralıklarında olup olmadığı belirlenmiştir. Bu zamanlarda vuku bulan kaza sayıları belirlenmiş ve dakika birimine indirgenmiştir. Saat aralıklarında meydana gelen kazalar da aynı şekilde dakika birimine indirgenmiş ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Ancak önemli sayılacak farklılıklar görülmüş ve bunun en önemli nedenlerinden birinin trafikteki araç sayıları olduğu belirlenmiştir. Bunun için kaza
sayılarının ilgili zaman aralığındaki araç sayılarına göre normalleştirilmesi işlemi yapılmıştır. Normalleştirme işleminden sonra karşılaştırmalar tekrar yapılmıştır. Sonuç olarak güneşin kritik konumlarında, kaza sayılarındaki değişim belirgin olarak görülmektedir. Ayrıca çalışmada, gündüz ve gece zamanlarındaki kazalar ayrı ayrı irdelenmiştir. Gece vakitlerinde kazalar, gündüz vakitlerindeki
kazalara göre oldukça fazla olması dikkat çekici olup bu konuda ilgililere dikkat artırıcı levhaların ve aydınlatmaların daha çok
kullanılması gerektiği önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler :
Trafik Kazaları, Zamansal Analiz, CBS, Veri Madenciliği, Güneş Konumu
Kaynak :