Doğu Anadolu Fay Sistemi Kayma Hızları ve Deprem Potansiyelinin Jeodezik Yöntemlerle Belirlenmesi

Yazar :
Aktuğ, B. , Özener, H. , Doğru, A. , Turgut, B. , Halıcıoğlu, K. , Sabuncu, A. , Yılmaz, O. , Havazlı, E.

Özet :
Doğu Anadolu Fay Sistemi (DAFS), Türkiye’de Kuzey Anadolu Fay Sistemi (KAFS)’den sonraki en önemli fay sistemidir. Buna karşın, DAFS üzerindeki kayma hızları yeterince çalışılamamıştır. Bunun en önemli nedenlerinden biri DAFS üzerindeki depremselliğin ve fay üzerindeki kayma hızlarının  KAFS’a göre çok daha az olmasıdır. Diğer yandan, tarihsel kayıtlar DAFS’ın büyük depremler üretebileceğini göstermektedir. DAFS üzerindeki mevcut GPS çalışmaları ise sınırlı sayıda ve yerel ölçektedir. Bu çalışmalarda, jeodezik noktaların coğrafi olarak seyrek dağılımda olmaları nedeniyle DAFS’ın farklı segmentleri üzerindeki kayma hızları yüksek duyarlıklı olarak hesaplanamamıştır. Bu  kapsamda; jeodezik yöntemler kullanılarak DAFS üzerindeki kayma hızlarının  yüksek duyarlıkla belirlenmesi incelenmeye ihtiyaç duyulmuştur. DAFS üzerindeki kayma hızlarının değişimi, Anadolu Levhasının kinematiğinin daha iyi anlaşılması için de büyük önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında, Doğu Anadolu Fay Sistemi (DAFS)’ni içine alan geniş bir bölgedeki GPS verilerinin  elde edilerek analizleri yapılmış, edilerek bölgede daha önceden  gerçekleştirilmiş olan  çalışmalar kapsamında elde  edilen sonuçlar ve literatürde verilen çalışmalar da dikkate alınarak DAFS üzerinde yer alan farklı segmentler üzerindeki kayma hızları, yüksek coğrafi çözünürlük, dağılım ve duyarlıktaki jeodezik ölçümler ile belirlenmiştir. Sonuçlar, DAFS üzerindeki kayma hızlarının sabit olmadığını ve Karlıova’da 13.1±1.6  mm/yıl iken  en  güneyde 4.1±1.2  mm/yıl’a düştüğünü, daralma hızlarının  ise genel olarak 5  mm/yıl’ın  altında olduğunu, sadece Karlıova’da 11.7±1.8  mm/yıl’a ulaştığını göstermektedir. Elde edilen kayma hızları dikkate alındığında, DAFS üzerindeki bilinen iki sismik boşluk olan Palu­Sincik ve Çelikhan­ Türkoğlu segmentlerindeki kayma eksikliği (slip deficit) ve deprem potansiyeli sırasıyla 1.82 m ve 5.16 m, Mw 7.5 ve Mw 7.7 şeklinde  bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler :
DAFS, Sismik boşluk, Kayma Hızları, GPS Hızları, Deprem potansiyeli

Kaynak :

Dosyayı İndir