Yazar :
Gizem Kaya, Alper Şen, Uğur Acar
Özet :
Türkiye tektonik özelliklerinden dolayı deprem riski yüksek olan ülkelerden biridir. Nüfus artışıyla beraber yapılaşmanın da
artmasıyla, deprem etkisinde kalan binaların sayısı ve şehir sakinlerinin depreme karşı hasar görebilirliği de artmaktadır. Bu
çalışmada amaç, İstanbul’un Fatih ilçesi için, depremin binalar üzerindeki etkisini analiz etmek ve hasar görebilecek bölgeleri tespit
etmektir. Literatür incelemesi yapılarak, binaların hasar görebilirliğine sebep olabilecek kriterler belirlenmiştir. Bu kriterler, binaların
fay hattına, toplanma alanlarına, hastanelere, itfaiye istasyonları ve hidrant noktalarına, ana caddelere olan mesafeleri, kat adedi ve
jeolojik formasyon türü olarak belirlenmiştir. Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci
(AHS) ile kriterlerin hasar görebilirliğe olan etkilerinin belirlenebilmesi için, kriterlerin ikili karşılaştırma matrisleri oluşturulmuş,
her bir kriterin öncelikleri ve ağırlıkları belirlenmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak, kriterlerin kırılganlık indeksi
hesaplanıp, binaların hasar görebilirliğini temsil eden tematik bir harita hazırlanmıştır. Çalışma sonucunda, Fatih ilçesindeki
binaların beş farklı düzeyde hasar görebilirlik düzeyine sahip olduğu tespit edilmiştir. Hasar görebilirlik puanının yüksek olduğu
alanlar yerleşime en uygun alanlar olarak; puanın düşük olduğu alanlar ise yerleşime uygun olmayan alanlar olarak nitelendirilmiştir.
Hasar görebilirlik analizi sonucunda Fatih ilçesindeki binaların %7,28’i en düşük kategoride yerleşime uygun olmayan, %19,30’u en
yüksek kategoride yerleşime çok uygun alanlar olarak tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler :
Deprem, Hasar Görebilirlik, Analitik Hiyerarşi Süreci, Coğrafi Bilgi Sistemleri.
Kaynak :