Yazar :
İzel ÇELİKKAYA , Furkan BACAK , Ceyhan SARI , Hatice ATALAY , Caner GÜNEY , N. Necla ULUĞTEKİN
Özet :
Kentleşmenin hızla artmasıyla farklı kent yaklaşımlarına ihtiyaç doğmuştur. Akıllı kent, kent sakinlerinin yaşam kalitesini arttırmak
için teknoloji tabanlı çözümler sunmayı amaçlayan bir kent modelidir. Çoklu afetler döneminde kentlerin bir çoğunun mücadelede
başarısız olmasından dolayı dayanıklı kent kavramı önem kazanmıştır. Dayanıklı kent, kentin yüzleşmekte olduğu ekonomik, çevresel
ve sosyal sorunlar karşısında sürdürülebilirliğini koruyan ve hızlıca çözümler üretebilen bir kent modelidir. Bir kenti dayanıklı hale
getirmek ve daha yaşanabilir kılmak için mekânsal veri/bilgi/bilişim/zekâ büyük önem taşımaktadır. Mekânsal verinin geometrik
temelini jeodezik altyapı oluşturur. Mekânsal veri altyapısının geliştirilmesi, kenti olası afetlere karşı hazırlıklı hale getirecektir ve
gerçekleşen afetlerde karar destek süreçlerini hızlı analizler aracılığıyla doğrudan etkileyecektir. Mekânsal veri altyapısına kaynak
olan kurumların ve paydaşların ürettiği ve paylaştığı mekânsal verilerin yanı sıra kent içindeki sensörlerden ve sosyal medya
araçlarından da farklı yapılarda mekânsal veriler elde edilebilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Covid-19’un bütün dünyayı
sarmasıyla pandemi ilan etmiştir. Çeşitli kaynaklardan elde edilmiş mekânsal veriler ile Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) teknolojisi,
entegre bir şekilde kullanılarak hastalığın yayılımı ile ilgili analizler gerçekleştirilebilir, karar destek süreçleri desteklenebilir ve farklı
tematik haritalar üretilebilir. Mekânsal verinin uzman kişiler tarafından disiplinlerarası üretilmesi ve görselleştirilmesi doğru bilgi
aktarımı açısından büyük önem taşır. Temas takip uygulamaları da pandemi ile mücadelede önemli yere sahiptir. Global Navigation
Satellite System (GNSS), Bluetooth vb. teknolojiler kullanılarak temas takip uygulamaları daha verimli hale getirilebilir. Bu çalışmada,
çoklu afetler döneminde mekânsal verinin öneminden ve mekânsal bilişim teknolojileri kullanılarak elde edilen mekânsal verinin
mekânsal zeka araçları ile bütünleştirilerek kullanılmasının pandemi ile mücadeledeki rolünden bahsedilecektir. Mekânsal
verinin/bilginin doğru görselleştirilmesinin önemine değinilecektir.
Anahtar Kelimeler :
Akıllı Kentler, Mekânsal Veri Altyapısı, Mekânsal Zekâ, Bilgi Görselleştirmesi, Doğal Afetler, Covid-19.
Kaynak :