Koyu Mod:
Yazar :
Gökhan Can, Mehmet Ali Yücel
Özet :
Dünyanın genelinde olduğu gibi Türkiye’de de toplam enerji tüketimi katlanarak artmaktadır. Fosil kaynaklarının giderek tükeniyor
olması ve çevreye verdiği zararların telafisinin güç noktalara ulaşması insanları, çevreye en az seviyede zararlı olan yenilenebilir
enerji kaynaklarından yararlanmaya yöneltmiştir. Alternatif enerji kaynakları yenilenebilir ve tükenmez olması aynı zamanda çevre
ve canlılara en az seviyede zarar vermesi nedeni ile enerji üretiminde alternatif enerji kaynaklarına yönelmek günümüzde bir
zorunluluk haline gelmiştir. Rüzgar enerjisine yönelik projeler, sürdürülebilir enerji geliştirme çalışmaları kapsamında en
uygulanabilir yollardan biridir. Rüzgar türbini kurulumu için yer seçimi, yalnız teknik gereklilikleri değil aynı zamanda fiziksel,
ekonomik, sosyal, çevresel yaptırımları içeren karmaşık bir süreçtir. Çanakkale ili Türkiye'nin en fazla rüzgar alan illerinden biri
olması nedeniyle rüzgar türbinleri ile elektrik enerjisi üretiminde ülkemizin en önemli mekanlarına sahiptir. Kurulduktan sonra yer
değiştirilmesi zor olan rüzgar türbin santrallerinin yatırım öncesindeki %10’luk mikro konumlandırma hesap hatasının, kurulum ve
çalışma sırasında %30’a varan enerji kayıplarına sebep olduğu gözlemlenmiştir. Büyük maliyet gerektiren bu projelerde türbin
konumları enerji üretimini etkilemesi nedeni ile son derece önemlidir. Bu çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleriyle (CBS) birlikte çok
kriterli karar analizi (ÇKKA) yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılarak Çanakkale İl sınırları içinde rüzgar türbini
kurulumu için uygun alanların belirlenmesi amaçlanmıştır. İlk olarak uygulamada kullanılacak veri katmanlarının neler olacağı
belirlenmiş ve farklı kaynaklardan elde edilmiştir. Veriler ArcGIS yazılımında düzenlenerek mekansal analiz amaçlı kullanıma hazır
hale getirilmiş ve mekansal analiz işlemine tabi tutulmuştur. Rüzgar türbin kurulumu için uygun olmayan alanlar uygulama alanından
çıkartılarak türbin kurulamayacak alanlar değerlendirmeden çıkarılmıştır. Veri katmanları önem derecesine göre yapılan
ağırlıklandırma işleminde ÇKKA yöntemlerinden AHP yöntemi kullanılmıştır. AHP kriterlerine ve ağırlık oranlarına göre yapılan
mekansal analiz sonucu Çanakkale ili için; ormanlık alanlar dahil edildiğinde 3559 km2
ile il alanının %88'inin rüzgar türbini
kurulumuna orta ve yüksek derecede uygun olduğu tespit edilmiş. Bu değerlerin ormanlık alanlar çıkartıldığında 3199 km2
ile il alanın
%55'ine karşılık geldiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler :
Coğrafi Bilgi Sistemi, Çok Kriterli Karar Analizi, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Rüzgar Enerjisi Santrali, Çanakkale
Kaynak :