Koyu Mod:
Yazar :
Mesut Demircan , İlker ALAN , Serhat ŞENSOY
Özet :
Meteorolojik ölçümler; gerek ölçüm maliyetlerinin yüksekliği, gerekse topografik şartların uygun olmaması sebebiyle her
yerde yapılamamaktadır. Geniş ve dağlık coğrafyaya sahip ülkelerde çoğu zaman ölçüm istasyonları tüm ülkeyi kapsayamamaktadır.
Coğrafî Bilgi Sistemleri (CBS), özellikle 2000’li yıllardan bu yanaiklim modelleri çıktıları ile meteorolojik ölçümlerin haritalarının
çözünürlüklerini artırmak için kullanılan bir araç olmuştur.
Bu çalışmada sıcaklık ve yükseklik verileri arasındaki ilişki kullanılarak sıcaklık ölçümü yapılmayan alanlar için sıcaklık
verileri türetilmesi amaçlanmaktadır. Türetilen bu verilerin; sektörlerdeki analiz ve planlamalarındaki sıcaklık veri isteklerini
karşılaması beklenmektedir.
ÇalışmadaDevlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğüne ait 228meteoroloji istasyonun 19712000uzun yıllar ortalama
sıcaklık değerleri kullanılmıştır.Yükseklik verileri CBS yardımı ile sayısal yükseklik modelinden (SYM) elde edilmiştir. Kullanılan
lapse rate oranını belirlemek için öncelikle Uludağ ve çevre istasyonların sıcaklık verileri ile bir çalışma yapılmış olup 5°CKm 1 ve
regresyon katsayısı (R 2 )0,97 bulunmuştur.CBS ile Türkiye’yi kaplayan 1x1Km grid noktaları oluşturulmuştur. Çalışmada seçilen 78
ve 103 istasyonun verisi kullanılmış olup, 150 ve 125 istasyon ise doğrulama için dışarıda bırakılmıştır. 150 istasyon için, gözlem ve
türetilmiş değerlerinden hesaplanan en küçük kareler toplamının hatası (RMSE) 1.025 ve regresyon katsayısı (R 2 ) 0.93 bulunurken,
125 istasyonun için, gözlem ve türetilmiş değerlerinden hesaplanan en küçük kareler toplamının hatası (RMSE) 0.868 ve regresyon
katsayısı (R 2 ) 0.94 olarak bulunmuştur. Yöntem ve türetilen sıcaklık değerleri; Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezinin
(ECMWF) hazırlamış olduğu ERA40 tekrar analiz veri seti ve Küresel İklim Verileri’nin (WorldClim) ortalama sıcaklık haritası ile
doğrulama için karşılaştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler :
Sıcaklık, İklim, Lapse Rate, Yükseklik, Coğrafi Bilgi Sistemleri(CBS).
Kaynak :