Yazar :
Derya Karaağaç , Himmet Karaman, Bahadır Aktuğ
Özet :
Coğrafi Bilgi Sistemleri, mekânsal verilerin sistematik olarak veri tabanı içerisinde depolanmasını sağlayan, bu verilerin ihtiyaç
durumunda analizine imkân veren, mekânsal karar verme problemlerinde sıklıkla kullanılan sistemlerinden biridir. Son yıllarda
gelişen teknoloji ile Coğrafi Bilgi Sistemleri’nin afet planlama çalışmalarında da kullanımı yaygınlaşmakta; mekânsal verinin
toplanmasında, depolanmasında, sorgulanmasında, analize hazır hale getirilmesinde ve elde edilen çıktının görselleştirilmesinde karar
vericilere büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Türkiye tektonik, topografik ve meteorolojik özelliklerinden dolayı doğal afetlere oldukça
sık maruz kalmaktadır. Başta depremler olmak üzere heyelanlar, seller, toprak kaymaları, çığ, kaya düşmesi gibi afetler Türkiye’de
görülen başlıca doğal afetlerdendir. Bu olayların sık gerçekleşmesi ve afet öncesi risk azaltma yöntemlerinin çeşitli nedenlerden dolayı
yetersiz kalması sebebiyle Türkiye’de doğal afet kaynaklı pek çok kayıp verilmiştir. Geçmişte yaşanan doğal afetlerden özellikle
depremin yol açtığı can ve ekonomik kayıplar gelecekte yaşanabilecek depremlere hazırlıklı olmanın gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Türkiye tektoniğinin aktif alanlarından Doğu Anadolu Fayı (DAFZ) ile Ölüdeniz Fayı (ÖDFZ) Kahramanmaraş Ovasında bir araya
gelmektedir. Kahramanmaraş İli ve civarından geçen Gölbaşı-Türkoğlu Fay Parçası 90 km’lik uzunluğuyla büyük bir deprem üretecek
yapıya sahiptir. Oysa tarihsel dönemde meydana gelmiş magnitüdü 7 ve daha büyüğe karşılık gelen depremler incelendiğinde DAFZ’ın
son yüzyılda sakin kaldığı görülmektedir. Sismik boşluk konumundaki segmentin büyük deprem üretebilecek potansiyelde olması, olası
depremin önemini daha da artırmaktadır. Çalışmada, afete hazırlık planlamasında karar vericilere katkı sağlamak amacıyla,
Kahramanmaraş ilinin deprem, heyelan, sel, çığ, kaya düşmesi bakımından afetselliği incelenmiş, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanımıyla
bölgede yerleşime uygun en iyi alternatifin seçilmesi örneği gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler :
CBS, Doğal Afet, Kahramanmaraş
Kaynak :