Koyu Mod:
Yazar :
Ayşe Yavuz Özalp, Halil Akıncı, Sebahat Temuçin Kılıçer
Özet :
Ülkelerin ekonomisinde önemli bir role sahip olan alım-satım, vergilendirme, kamulaştırma, kredilendirme, miras, sigortacılık gibi
birçok işlemin gerçekleşmesi taşınmaz malların değerinin bilinmesini gerektirir. Ancak, taşınmaz malların değerine etki eden
faktörlerin çok sayıda olması, yöresel özelliklere göre çeşitlilik göstermesi, değerlemede kullanılacak faktörlerin ve önem derecelerinin
değişebilmesi ve göreceliliğin söz konusu olması kesin bir değerleme modelinin oluşturulamamasına neden olmaktadır. Bu durum,
taşınmaz malların değerini etkileyen faktörlerin ve ağırlıklarının belirlenmesine ve taşınmaz değer haritalarının üretilmesine yönelik
birçok çalışmanın yapılmasına yol açmıştır. Bu çalışmalar incelendiğinde, değere etki eden faktörlerin ve etki düzeylerinin
belirlenmesinde çalışılan alanların fiziki şartlarının ve lokal özelliklerinin oldukça etkili olduğu gözlenmiştir.
Bu çalışmada, Artvin Kent Merkezinde arsa nitelikli taşınmaz malların fiziksel ve konumsal özellikleri ele alınarak değere etki eden
faktörlerin ve etki derecelerinin Analitik Hiyerarşi Proses (AHP) yönteminden yararlanılarak belirlenmesi ve akabinde çalışma alanını
oluşturan yedi mahalledeki (Balcıoğlu, Çamlık, Çarşı, Çayağzı, Dere, Orta ve Yenimahalle) 273 adet arsa nitelikli taşınmaz malların
değerlerinin (AHP puanlarının) tespiti amaçlanmıştır. Çalışmanın son adımında ise tespit edilen bu arsa değerlerinin, söz konusu
cadde ve sokakların arsa rayiç değerleri dikkate alınarak analizi hedeflenmiştir.
Çalışmanın sonucunda, Artvin Kent Merkezinde arsa vasıflı taşınmaz mallar üzerinde 15 faktörün etkili olduğu ve bu faktörler içinde
en çok etkiye sahip üçünün “şehir merkezine yakınlık (w: 0,2106)”, “sokak genişliği (w: 0,1483)” ve “toplam inşaat alanı (w: 0,1142)
olduğu, en az etkili faktörlerin ise “hastaneye yakınlık (w: 0,0098)”, “ilköğretim okuluna yakınlık (w: 0,0118) ve “parselin konumu
(w: 0,0148)” olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada incelenen arsa vasıflı taşınmaz malların AHP puanlarının 1.07 - 4.36
aralığında değiştiği ve en yüksek puanlı parsellerin (65 arsa) genellikle Çarşı Mahallesinde yer aldığı ve alanca %90’ından daha fazla
kullanılabilir alana sahip olduğu ve tamamına yakınının emsalinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Yine cadde/sokak rayiçlerinin çok
düşük olduğu ve taşınmaz malın gerçek değerini yansıtmadığı, aynı cadde/ sokak üzerinde arsa m2 fiyatı aynı olmasına rağmen
parsellerin oldukça farklı değerlerde olduğu gözlenmiştir. Dolayısıyla taşınmaz malların parsel tabanlı gerçek değerlerinin
belirlenmesi, kent bazlı değer haritalarının üretilmesi ve bu değerlere ihtiyaç duyan işlemlere servis edilmesi oldukça önemli ve
elzemdir.
Anahtar Kelimeler :
Taşınmaz Değerleme, Arsa, Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP)
Kaynak :