Koyu Mod:
Yazar :
Mustafa Ulukavak, Mualla Yalçınkaya, Emine Tanır Kayıkçı
Özet : Deformasyona neden olan etkilerin araştırılması, sebeplerinin ve sonuçlarının irdelenmesi sürekli güncelliğini koruyan bir araştırma konusudur. Deformasyona neden olan en büyük etki depremdir. Depremlerin önceden kestirmek veya çok kısa bir süre öncesinden uyarılarını almanın gelecekte mümkün olacağına yapılan çalışmalar olanak sağlayacaktır. Günümüzde erken uyarı sistemleri konusunda çalışmalar sürdürülmektedir. Sürekli gözlem yapan GPS istasyonlarından elde edilen deprem öncesi, deprem anı ve deprem sonrası verilerinin değerlendirilmesi ile bölgenin hareket modellinin ve bölgede oluşan gerinimlerin belirlenmesi erken uyarı alanındaki önemli adımlardan biri sayılabilir. Bu çalışmada, Van ili ve çevresindeki TUSAGA Aktif (CORS-TR) noktalarının 2011 Van depremi zamanına ait verileri ile bölgede oluşan alansal ve noktasal gerinimlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Van ili ve çevresinde sürekli gözlem yapan TUSAGA Aktif (CORS-TR) ağının istasyonları ile bir jeodezik ağ oluşturulmuştur. Bu ağ noktalarını oluşturan istasyonların, 23 Ekim 2011 tarihinde Türkiye saati ile 13.41 (UTC 10.41)’de meydana gelen Van Depremi’nin deprem gününe ait deprem saati öncesinde ve sonrasındaki 24 saatlik verileri kullanılmıştır. Bu istasyon noktalarının deprem gününe ait 24 saatlik verileri Bernese v5.0 GNSS gözlemleri değerlendirme programında değerlendirilerek istasyonların saatlik koordinatları ve koordinatların varyans-kovaryans matrisleri elde edilmiştir. Bölgede alansal ve noktasal olmak üzere iki yöntemle gerinim analizi yapılmıştı. Alansal yöntemde, jeodezik ağda üçgenleme yapılmış ve her üçgen için gerinim analiz modeli oluşturulmuş ve gerinim parametreleri hesaplanmıştır. Noktasal yöntemde ise ağı oluşturan her nokta ile o noktanın bağlantılı olduğu komşu noktalar arasında gözlenen bazlarla gerinim modeli oluşturularak her nokta için gerinim parametreleri hesaplanmıştır. Her iki yöntemde de gerinim parametreleri MATLAB ortamında yazılan programlarla hesaplanmış ve parametrelerin anlamlılık testleri de istatistik olarak yapılmıştır. Alansal ve noktasal yöntemlerle belirlenen anlamlı gerinimler çizdirilerek bölgenin hareketliliği yorumlanmıştır. Bu çalışma sonucunda elde edilen bulguların komşu disiplinlerin çalışmalarına da katkı sağlaması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler :
Gerinim Analizi, Deformasyon, TUSAGA-Aktif, GNSS, 2011 Van Depremi.
Kaynak :