Yazar :
B. Uzun, T. Yomralıoğlu
Özet : Liberalizasyon, uluslar arası sermaye piyasaları ve finans akışlarını etkileyerek uluslararası taşınmaz yatırımlarını küresel bir konu haline getirmiştir. Öyle ki, ulusal değer taşıyan taşınmaz edinimine uluslar arası bir boyut kazandırılmıştır. Bu akımlardan etkilenen ülkemizde de yabancıların taşınmaz edinimi ile ilgili bazı yasal düzenlemeler yapılmış ve yürürlüğe giren son kurallar ile arazi yönetimi bağlamında daha farklı değerlendirmeler gündeme gelmiştir. Bu çalışmada, yabancıların ülkemizde taşınmaz edinimindeki genel ilkelerin değerlendirilmesi yerine, özellikle 07 Ocak 2006 tarihli ve 26046 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 26.07.2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren 29.12.2005 tarih ve 5444 sayılı Yasa ile değiştirilen 2644 sayılı Tapu Yasasının 35. maddesi ile getirilen “Yabancıların taşınmaz edinimi il alanlarının binde beşini aşamaz” yasa hükmünün teknik anlamda irdelenmesi amaçlanmıştır.Çalışmanın öncül hipotezi: Bu kuralın yasalaştırılmadan önce, il alanları ile imar planında konut ve ticaret işlevli olarak ayrılan alanlar arasındaki oransal ilişkiyi irdeleyen teknik bir çalışma yapılmadığı savına dayanmaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle Trabzon ilinin yüzölçümü hakkında üç farklı veri elde edilmiştir. Bu çelişkinin nedenleri araştırılmış, ardından ilde yabancıların imar planı kapsamında taşınmaz edinebileceği yasal kuralı nedeniyle, il genelinde imar planlı alanlar elde edilmiştir. Bu bağlamda; il belediyesi, 17 ilçe belediyesi ve 59 belde belediyesi olmak üzere toplam 77 belediyenin planlı alan verileri toplanarak irdelenmiştir. Ancak bazı belde belediyelerinin imar planı bulunmadığı ve bazısında da imar planlı alanlarını kesin olarak bilemedikleri gözlenmiştir. Çalışmanın bu aşamasında, imar planlarında yerleşim alanı olarak ayrılan yapı adalarının planlama alanı içindeki oranları hesaplanmıştır. İl yüzölçümünün binde beşi ile imar planlarındaki yerleşilebilir alanlar toplamı karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, yabancıların yerleşilebilir alanların tamamından daha büyük bir alanı elde edebileceğini gösteren soncul değer elde edilmiştir. Binde beş sınırlamasının hiçbir veriye dayanmayan bilimsel bir ölçüt olmadığı yönündeki hipotezin doğrulandığı görülmüştür. Sonucun genelleştirilmesi ile topoğrafik yapısı benzer ve yerleşim alanı dar/dağlık yapılı Ordu, Giresun, Rize, Artvin ve Gümüşhane gibi illerimizde de aynı durumun söz konusu olduğu gözlenmiştir. Çalışmanın sonucunda; kentsel toprak mülkiyeti yönetimi bağlamında bazı öneriler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler :
Yabancıların taşınmaz edinimi, Uluslar arası taşınmaz, Yerleşilebilir alan, Taşınmaz edinim kısıtları
Kaynak :