Koyu Mod:
Yazar :
İlkay Buğdaycı , Hüseyin Zahit Selvi
Özet :
Haritaların hayatın her aşamasında kolaylıkla kullanımını sağlamak için temel eğitimde harita kullanımının geliştirilmesi,
desteklenmesi ve nitelikli ürünlerin çocuk kullanıcılara kazandırılması gerekir. Temel eğitim sürecinde haritalar en önemli bilgi
iletişim araçları, çocuklar ise en önemli harita kullanıcılarıdır. Çocuklarda harita okuma ve algılama süreci çocukluk dönemi boyunca
bilişsel gelişimleriyle ilişkilendirilmektedir. Bu nedenle eğitim alanında kullanılan harita ve atlasların hem eğitim sistemine hem de
sistemin kullanıcıları olan öğrencilerin yaşı ve buna bağlı olarak gelişen algılama seviyesine uygun şekilde tasarlanması gerekir.
Harita tasarımında kullanılan grafik işaretlerin özelliklerini araştıran, haritanın çizimsel tasarım, basım ve kullanım yöntemlerini
geliştirmeye yönelik çalışmalar yapan Kartografların, özellikle çocuk kullanıcılara yönelik eğlenceli, eğitim müfredatına ve bilişsel
gelişim düzeylerine uygun haritaların üretilmesi ve eğitime kazandırılması kapsamında önemli görev ve sorumlulukları vardır. Mekâna
ait konulara ilişkin obje ve bilgilerin harita üzerine aktarılmasında kullanılan kartografik işaretler, farklı kullanıcılar dikkate alınarak
tasarlandığında haritalar etkin ve amacına uygun olarak kullanılabilir. Özellikle öğrenciler tarafından kullanılan haritaların özenle
tasarlanması gerekmektedir. Ülkemizde mevcut harita ve atlasların özellikle genelleştirme açısından oldukça problemli olması, harita
üzerinde bilgileri temsil eden işaretlerin çocuklara uygun olarak belirlenmemesi, müfredatla uyumlu olmaması, öğrencilerin yaşı
eğitim seviyesinin dikkate alınarak tasarlanmaması ve benzeri problemler tespit edilmiştir. Bu amaçla yazarlar tarafından 3. ve 4.
Sınıflar için (8-10 yaş) “İlkokul için Türkiye Atlası” ve 5-7. Sınıflar için (11-14 yaş) için “Ortaokul için Türkiye Atlası” adıyla iki
farklı atlas üretimi gerçekleştirilmiştir. Proje kapsamında ilkokul 3.ve 4. Sınıf öğrencileriyle deneysel bir çalışma yapılmış, atlasta yer
alan haritaların etkinliği ölçülerek, harita kullanma becerilerine katkısı araştırılmıştır. Yapılan değerlendirmede atlas kullanımı ile
ortalama %40 oranında öğrencilerin öğrenme becerisine katkı sağlandığı görülmüştür. Bu çalışmada üretilen atlasların tasarım süreci
ve bu kapsamda planlanan çalışmalar anlatılacaktır.
Anahtar Kelimeler :
Atlas Tasarımı, Çocuk Haritaları, Eğitim, Kartografik Tasarım
Kaynak :