Yazar :
Murat YAKAR , Ahmet Suad TOPRAK , Ali Ulvi , Murat UYSAL
Özet :
Tarihi ve kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması insanlık adına yapılması gereken önemli çalışmalardandır. Birçok tarihi yapı ve kültürel miras doğal olaylar ve insan aktiviteleri nedeniyle zarar görmüştür. Bu eserlerin dökümantasyonu,
korunması ve tanıtılması amacıyla üç boyutlu modellerinin üretilmesi için farklı yöntemler kullanılmaktadır. Fotogrametri, tarihi
yapıların ve kültürel mirasın dokümantasyonu ve üç boyutlu modellerinin üretimi için kullanılmaktadır. İHA’ lar (İnsansız Hava Araçları) üzerinde insan bulunmadan uçabilen ve uzaktan kontrol edilen sistemler olarak tanımlanır. Gelişen teknoloji ile birlikte İHA’ lar Fotogrametrik Teknikler ile birlikte kullanılmaya başlanmış ve 3B modellemeye yeni bir ivme kazandırmıştır. Günümüzde üç boyutlu modeller eğitimden turizme kadar birçok farklı alanda kullanılmaktadır.
Bu çalışma, Eşrefoğlu Süleyman Bey tarafından 1299’ da Konya İli Beyşehir İlçesinde yaptırılan külliyenin parçası olan Bezariye Hanını (Bedesten) içermektedir. Bedesten olarak bilinen bu han, Osmanlı döneminde geniş çaplı bir onarım görmüş ve en son 1975'te Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir. Bezariye Hanı 28m uzunluğunda ve 21m eninde olup, dikdörtgen planlıdır. Moloz taş ve tuğla kullanılarak iki katlı olarak inşa edilmiştir. Toplam otuz dört tane dükkân yer alır. Batısındaki ana kapı dışında, doğu ve güney cephesinde de kapılar vardır. Üzeri kurşun kaplı altı adet kubbe ile örtülü olup
kubbeler iki büyük ayak tarafından taşınmaktadır. Benzer kubbelerden kapıların üzerinde de bulunmaktadır.
Bu çalışma ile Bezariye Hanının fotogrametrik olarak ölçülmesi, 3B modellenmesi ve gerçek dokuları ile kaplanması amaçlanmıştır. Bu çalışmada ölçümler, 4 adet poligon noktası yardımıyla yapıyı içine alacak şekilde Kapalı Poligon Geçkisi
tesis etmek suretiyle Topcon GPT – 3007 Reflektörsüz Total Station Cihazı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Poligon Noktalarının Koordinatları iki yarım silsile yöntemiyle lokal olarak hesaplanmıştır. Poligon Noktaların Kot ölçümleri için Nivelman yapılmıştır. Doku kaplaması ve Çizim işlemlerinde, Yapının Yüksek olmasının yarattığı dezavantajı giderebilmek için Fotoğraf
çekimleri için İHA’ ya entegre Canon A810 Dijital Fotoğraf Makinası ile çatı ve cephe çekimleri şeklinde gerçekleştirilmiştir. Photomodeler Programı yardımıyla yapının üç boyutlu modeli elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler :
Fotogrametri, İHA (İnsansız Hava Aracı), Kültürel Miras, PhotoModeler, 3B Model
Kaynak :