Koyu Mod:
Yazar :
Cemre Yılmaz, Gülten Kara , Deniztan Ulutaş , Deniz Yıldırım , Çetin Cömert
Özet :
Konumsal veri, ziraat, kadastro, hidrografya gibi birçok alanda karar verme analizleri ve konumsal işlemler gibi birçok uygulama için
kullanılmaktadır. Konumsal veri kalitesi sonuçların doğruluğu açısından birçok alan için önemli bir konudur. Kurumlar veri üreterek
bu verileri UKVA’ da paylaşır ve verilerin mevcut belirtimlere uygunluğunu test etmeleri gerekir. Konumsal veri kalitesinin
değerlendirilmesi, belirtimlere ve kullanıcı amacına uygunluğu temel almaktadır. Bu belirtimler, veri kümelerinin uyması gereken
kural ve kısıtlamaları içerir. Geleneksel yazılımlar ve literatürdeki çözümler ticari ve çoğunlukla kural tabanlıdır. Yeniden
kullanılabilirlik ve birlikte işlerlik sağlanmamıştır. Yazılımların kendilerine özgü kural biçemleri vardır. Güncellemeler, kuralların
yeniden üretilmesini gerektirmektedir. Bu eksiklikleri gidermek için, konumsal verilere yönelik, alan-bağımsız ve açık kaynak tabanlı
bir yöntem gerekmektedir. Semantik Web teknolojilerinin çıkarsama yeteneği ve bileşenlerinin yeniden kullanılabilirliği, bu hedefin
gerçekleştirilmesi için kullanılabilirliğini öne çıkarmıştır. Ontolojiler, Semantik Web’ in temelini oluşturur. Konumsal alanda
ontolojiler, belli bir alana yönelik detayları, detayların birbirleriyle olan ilişkilerini anlamsal olarak tanımlamaya olanak sağlar.
Çalışma kapsamında, iki ontoloji ortaya koyulmuştur. Bunlar; belirtim ontolojileri ve Konumsal Veri Kalitesi Ontolojisi’ dir. Belirtim
ontolojileri, kullanıcılar tarafından, alandaki belirtimlere yönelik kuralları tanımlamak için alan uzmanı veya herhangi bir kullanıcı
tarafından oluşturulabilir. Konumsal Veri Kalitesi Ontolojisi, değerlendirmeden sorumludur ve tasarımı, alan-bağımsız olarak,
belirtim ontolojileri tarafından içe aktarılıp kalite değerlendirilmesinin doğru bir biçimde gerçekleştirilmesine yöneliktir. Toposemantik bütünlük, detaylar arasındaki topolojik ilişkinin doğruluğudur ve bu çalışma kapsamında, topo-semantik bütünlüğü test
etmeye yönelik kurallar uygulanmıştır. Eş yükseklik eğrileri binaları kesemez, parseller üst üste binmemelidir, her bir bina bir parselin
içerisinde olmalıdır, parseller ve binalar üst üste binemezler gibi kurallar topo-semantik bütünlüğe yönelik kurallara örnek olarak
verilebilir. Topo- semantik kurallar konumsal veri kalite ontolojisinde Semantik Web Kural Dili ile uygulanmıştır. Önerilen
ontolojilerin birbirleriyle ilişkisi ve konumsal verilere uygulanabilirliği örnek bir veri setiyle ortaya koyulmuştur
Anahtar Kelimeler :
Kalite ontolojisi, SWRL, Konumsal Veri Kalitesi, Ontoloji
Kaynak :