Koyu Mod:
Yazar :
Derya Öztürk
Özet :
Bir kentin formunda belirli bir zaman periyodu içerisinde ortaya çıkabilecek değişimlerin simülasyonu ve gelişme eğilimlerinin belirlenmesi, planlama çalışmaları ve kent formunun şekillendirilmesinde gerekli önlemlerin alınması açısından önem taşımaktadır. Özellikle kıyı alanları gerek yerleşim gerekse turizm, ticaret ve sanayi açısından yoğun bir gelişme baskısına maruz kalmakta, kıyıya yakın bölgelerde yığılmalar görülmektedir. Gelişimin yönlendirilememesi ve kontrolsüz büyüme, kıyı alanlarında doğal kaynakların hızla tahrip olmasına neden olmaktadır. Bu nedenle gelişim eğilimlerinin belirlenmesi, doğal kaynakların korunması ve planlı büyümenin sağlanması için anahtar bileşendir. Kentsel yayılmanın tam olarak kestirimi mümkün olmamakla birlikte simülasyon modelleri yardımıyla olası değişimler belirlenebilmektedir. Bu çalışmada Hücresel Otomat-Markov Zinciri yöntemi ile Samsun-Merkez kıyı alanlarında 1987 ve 2004 yıllarına ait arazi kullanımı/örtüsü dikkate alınarak, 2004 yılına göre 30 yıllık bir periyot ile 2034 yılı için kentsel yayılma simülasyonu gerçekleştirilmiştir. Kullanılan yöntemin geçerliliğini denetlemek için 2009 yılı kentsel yayılma simülasyonu, 2009 yılı arazi kullanımı/örtüsü verileriyle karşılaştırılmış ve kappa değeri 0.85 olarak bulunmuştur. Arazi kullanımının/örtüsünün belirlenmesinde Landsat TM ve ETM+ uydu görüntüleri kullanılmış, analizler CBS ortamında gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda; CBS ve Uzaktan Algılama ile entegre Hücresel Otomat-Markov Zinciri yaklaşımının kentsel büyüme dinamiklerinin araştırılmasında etkin bir yol olduğu anlaşılmıştır. 2034 yılı için gerçekleştirilen simülasyon ile kentsel yayılma için olası eğilimler belirlenmiş, değişimi beklenen alanlarda orman, mera ve tarıma elverişli arazilerinin yok olma riski sayısal değerlerle açıklanmıştır
Anahtar Kelimeler :
Hücresel Otomat, Markov Zinciri, CBS, Uzaktan Algılama, Kentsel Yayılma
Kaynak :