Koyu Mod:
Yazar :
Suzan Sayılgan
Özet :
İnsan nüfusunun hızlı artışıyla beraber, enerji besin vb. temel gereksinimlere olan talep de orantısız biçimde artmaktadır. Küresel
ısınma, iklim değişikliği gibi sorunlar ekolojik farkındalığı gündeme getirmekte ve çevre-doğa problemlerine olan ilgiyi sürekli canlı
tutmaktadır. Bu durum enerji yatırımlarının, doğal ortama ve çevreye olan etkilerinin azaltılması çalışmalarını hızlandırmıştır.
Yenilenebilir kaynaklar fosil kaynaklar kadar büyük tehditler oluşturmasa da etki yönetiminin sağlıklı yapılmaması halinde uzun
vadede ciddi problemleri de beraberlerinde getirebilmektedirler. Bu sebeple yenilenebilir enerji yatırımlarına ilişkin etki yönetimi
sürecinin tanımlanması ve bu sürecin yönetimi için bir sistematik geliştirilmesi büyük önem arz etmektedir.
Son yıllarda ülkemizin enerji üretimi ile ilgili yerli ve yenilenebilir kaynaklara öncelik verilmesiyle yenilenebilir enerji kaynaklarından
hidrolik gücün enerji üretiminde kullanılması ve sonrasında doğa koruma açısından bu kaynakların sürdürülebilir olması, çevreye
olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesi amacıyla hidrolik faaliyetler için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)
yapılmaktadır.
ÇED süreci başlayan HES projeleri, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü mevzuatı gereği koruma altına alınan Milli
Park, Tabiat Parkı, Tabiat Anıtı, Tabiatı Koruma Alanları, Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ve Sulak Alanlar açısından incelenmeye
tabi tutulmaktadır. Bu inceleme sürecinde HES proje sahası olarak planlanan alanın korunan alan ve etki alanı içine girip girmediği,
bu alanlara ne kadar mesafede olduğu, bölgenin flora ve fauna verileri, çevresel akış miktarı, proje bedeli, kurulu güç, yüklenici firma,
çevre danışman firması, yatırım/tesis maliyeti ve proje başlangıç zamanı gibi birçok veriye ihtiyaç duyulmaktadır. Hidroelektrik santral
projelerinde inceleme sürecinin kısaltılması ve hata miktarının en aza indirilebilmesi için zaman alıcı kısımların otomasyonuna ihtiyaç
vardır. Hidroelektrik faaliyetlerin ÇED süreci değerlendirmesinde kuşkusuz en önemli araçlardan biri de Coğrafi Bilgi Sistemleridir
(CBS).
Mevcut projelerin sınıflandırılması ve görselleştirilmesi, ÇED'e tabi HES projelerinin sağlıklı ve etkin değerlendirme yapılabilmesi ile
tüm verilerin CBS ortamına aktarılarak kontrol sistemlerinin daha hızlı ve güvenilir hale getirilmesi coğrafi analiz yardımıyla
yapılabilecektir.
Bu çalışma ile HES projelerinin kümülatif değerlendirmesi, projelerin birbirlerine göre durumları ve ilişkilerinin belirlenmesi gibi
zaman ve kaynak yetersizliği nedeniyle yapılamayan kontrol ve analizlerin Coğrafi Bilgi Sistemleri destekli olarak yapılması
anlatılmaktadır.
Anahtar Kelimeler :
Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), Korunan Alanlar, Hidroelektrik Santraller (HES)
Kaynak :