Koyu Mod:
Yazar :
Caner Güney, Rahmi Nurhan Çelik
Özet :
Endüstri 4.0 dünyadaki tüm sektörleri; verimliliklerini arttırma ve yeni iş modellerinin oluşturulması biçiminde etkilediği gibi
Mekansal Bilgi sektörünü de önemli derecede etkilemektedir. Bunun en önemli yansımalarından biri Almanya’da düzenli olarak
gerçekleştirilen ve Geomatik Mühendisliği alanının en önemli fuarı olarak kabul edilen InterGeo etkinliğinin 2015 yılındaki
organizasyonunda “Geospatial 4.0” kavramı gündeme getirilmiştir.
Bu çalışma kapsamında ifade edilen Endüstri 4.0 kavramı yalnız verimliliğin arttırılması kapsamında kullanılmamıştır. Endüstri 4.0
nesnelerin interneti, “Akıllı” Sistemler, yapay zeka, etmen, robotik, bulut bilişim, büyük veri, büyük mekansal veri, arttırılmış/sanal
gerçeklik, blok zinciri, siber güvenlik, siber fiziksel sistemler vb. konulardaki gelişmeleri kapsayan şemsiye bir kavram olarak
kullanılmıştır. 4. Endüstri Devrimi etkisiyle ortaya çıkan ezber bozan teknolojiler ile önemi giderek daha da artan girişimcilik ve
yenilikçilik/yenilik ekosistemleri 21. yüzyıl dünyasını büyük bir hızla değiştirmekte ve dönüştürmektedir.
Bildirinin amacı yukarıda ifade edilen Endüstri 4.0, IoT, AI vb. konularda öncelikle bir farkındalık yaratmak, sonrasında ise bu
çalışmaların önemini anlayan kişi, kurum ve kuruluşlarla “Geospatial 4.0” konusunda sektörü bilgilendirecek, geliştirecek ve geleceğe
güvenli ve güçlü ulaşabilmesi için önünü açacak bir kitle oluşturmaktır. Yenileşim parçaları bir araya getirmektir. Yenilikçi düşünce
ile fark yaratma ve yüksek katma değerli ürün geliştirme 21. yüzyılda sürdürülebilir gelişme için üzerinde en çok durulan konulardan
biridir. Endüstri 4.0 devriminin üzerinde durduğu en önemli konu maliyetlerin düşürülmesi ve her alanda verimliliğin arttırılmasıdır.
Verimliliğin arttırılması için de yenilikçi düşünce yaklaşımıyla geliştirilmiş ürünlere, teknolojilere ve hizmetlere gereksinim
duyulmaktadır. Bu oluşan yeni dijital ekosistemde başarılı olabilmek için hem farklı bir düşünceye sahip bir iş modeli kurabilmek hem
de bu iş modeli içerisinde ileri teknolojileri etkin kullanıp değer katabilen ürünler/uygulamalar/çözümler geliştirmek gerekmektedir.
Böylece karar verme veya problem çözme aşmaları daha zeki/akıllı biçimde gerçekleştirilebilecektir.
İnsanoğlunun sosyal medya üzerinde sürekli konum ve zaman etiketli bilgiler paylaşması, nesnelerin interneti yaklaşımı ile sensörlerin
her yere girmesi ve sürekli veri üretmesi, sensörler ve sistemler arasındaki bağlantıların artması “akıllılık” kavramının yaygınlaşmasına
ve daha kolay pazarlanmasına neden olmuş (örn. ‘akıllı’ şehirler, ‘akıllı’/sürücüsüz arabalar) ve birçok zeka kavramı ortaya çıkmıştır.
İş dünyasında kullanılan iş zekası, rekabetçi zeka, bilgisayar mühendisliği alanında ortaya çıkan ve veri biliminde de sıklıkla kullanılan
yapay zeka, malzeme alanında kullanılan fiziksel zeka gibi kavramların yanında yer alabilecek diğer bir zeka da mekansal zeka (spatial
intelligence, geospatial intelligence, location intelligence, GeoAI)’dır.
Dünya üzerinde açık alanda ve/veya kapalı alanda gerçekleşen mekansal veriyle ilişkili olguların ve insan faaliyetlerinin mekansal
modellemesinde, analizinde, görselleştirilmesinde, mekansal problemlerin çözümünde ve mekansal karar vermede yapay zeka
yöntemlerinin yukarıda ifade edilen ileri teknolojilerle birlikte toplum yararına kullanımı mekansal zeka olarak tanımlanabilir.
Mekansal Bilgi sektörünü çok ilginç, ilginç olduğu kadar zorlayıcı fakat keyifli bir gelecek beklemektedir. Dolayısıyla Geomatik
Mühendisleri Endüstri 4.0’ın getireceği yeni anlayışı yok saymamalı aksine nasıl entegre olacaklarına ve katkı vereceklerine ilişkin
çalışmalar yapmalıdır.
Türkiye’de halihazırda gerçekleştirilmeye çalışılan Mekansal Veri Altyapısı çalışmalarına ek olarak mekansal zeka altyapıları
çalışmaları da bu çalışmalarla birlikte mekansal zeka ekosistemi içerisinde bulunan tüm paydaşlarla beraber sürdürülebilir. Böylece
bütüncül bir mekansal zeka politikası oluşturulabilir. Bu politika hükümet politikası düzeyine getirilmeli ve Türkiye’nin 2023 hedefleri
arasına sokulabilmelidir.
Bu çalışma Harita Mühendisliğinin Endüstri 4.0 /Toplum 5.0 olarak adlandırılan 4. Sanayi Devrimi kapsamındaki teknolojik ve yeni
yaşam biçimi tanımlayan gelişmelere bağlı olarak halihazırda karşılaştığı ve yakın zamanda çok daha yoğun karşılaşacağı yenilikçi
konulara yönelik stratejik plan oluşturmasına temel teşkil etmesi amacıyla oluşturulmuştur. Çalışma kapsamında değinilen konular
ulusal düzeyde mekansal bilgi sektörünün tüm paydaşlarınca tartışılıp, değerlendirilip analiz edilerek bir eylem planının geliştirilmediği
durumda mekansal bilgi sektörünün yakın zamandaki ulusal ve uluslararası rekabet gücü çok azalacak ve uygulama alanlarında önemli
ve büyük kayıplar oluşacaktır.
Anahtar Kelimeler :
Endüstri 4.0, Toplum 5.0, Mekansal Zeka, Yapay Zeka, Politika, İstihdam, Eğitim
Kaynak :