Yazar :
Nevin Betül Avşar, Aydın Üstün, Ramazan Alpay Abbak
Özet : GRACE (Gravity Recovery and Climate Experiment) uydu sistemi, farklı periyodik davranışlara sahip çeşitli jeodinamik olaylar nedeniyle
gerçekleşen toplam kitle değişiminin, yeryuvarının gravite alanına etkilerini
izlemektedir. GRACE uydu verileri ile, gravite alanının zamansal değişimlerini gösteren
aylık (ya da daha kısa dönemli) gravite alanı modelleri oluşturulur. Çalışmada farklı teknikler ile üretilen iki ayrı GRACE modeli kullanılarak,
20°−50° kuzey
enlemleri ve 10°−60° doğu boylamları arasında kalan bölge için gravite ve
jeoidin zamana bağlı değişimlerinin hızları araştırılmaktadır. Bu amaçla, ilgili
zaman aralıklarında yükseklik ve gravite anomalileri elde edilmiştir. Bozucu gravite alanı
fonksiyonellerindeki değişimler, en küçük kareler yöntemi ile analiz edilmiş ve
hızları kestirilmiştir. Fransız Uzay Ajansı/Uzay Jeodezisi
Araştırma Grubu (CNES/GRGS)’nun 10’ar günlük çözümleri ile elde edilen sonuçların, Bern
Üniversitesi Astronomi Enstitüsü (AIUB)’nün aylık
çözümleri ile elde
edilenlerden daha kolaylıkla kullanılabilir olduğu görülmektedir. Bunun nedeni,
AIUB_YYMM_6045 çözümlerinin analizinin ek bir işlem (filtreleme)
gerektirmesidir. Genel sonuçlar ortaya koymaktadır ki; çalışılan bölge için anomali
değerleri azalan bir trende sahiptir. CNES/GRGS çözümlerine göre en büyük
azalma hızı Hazar Denizi’nin güneybatı kıyılarında gözlemlenmiş ve bu değerler
sırasıyla yükseklik ve gravite anomalileri için -1.4 mm/yıl ve -1.2 μGal/yıl
civarında olmuştur.
Anahtar Kelimeler :
GRACE, Kitle Taşınımı, Zamansal Gravite Değişimi, Jeoit, Uydudan Uyduya İzleme, Jeodezi
Kaynak :