Koyu Mod:
Yazar :
A. Ceylan , M. Akkul
Özet :
Çekül sapması, yersel ağlara ilişkin jeodezik ölçülerin (yatay ve düşey doğrultu gözlemleri ve uzunluk ölçüleri vb.) elipsoit
üzerine indirgenmesinde ve jeoit modellemelerinde kullanılmaktadır. Genellikle, astrojeodezik ve gravimetrik yöntemlerle elde edilmektedir. Bu yöntemler oldukça zor ve zaman alıcı yöntemlerdir. Uydu konum Belirleme Tekniği (GPS)’nin jeodezide yaygın olarak kullanımı ile noktalara ait elipsoidal koordinatlar kolaylıkla
elde edilebilir hale gelmiştir. Noktalara ait ortometrik yükseklikler de geometrik nivelman tekniği ile belirlendiği durumlarda, GPS/nivelman ile, jeoit yükseklik farkları ve çekül sapması bileşenlerinin hesabı diğer yöntemlere göre daha hızlı ve daha kolay
hesaplanabilir hale gelmiştir. Bu çalışmada, çekül sapması ve bileşenleri, çekül sapması türleri ve hesaplama yöntemleri ile jeoit belirleme yöntemleri ayrıntılı olarak anlatıldıktan sonra GPS ve nivelman ölçüleri ve onlardan elde edilen jeoid yükseklik farklarından çekül sapması hesaplanmasına ilişkin yöntem tanıtılmış ve konunun uygulaması bir test ağında gerçekleştirilmiştir. Seçilen bir hat üzerinde
çekül sapması bileşenleri ve jeoid yüksekliklerinin değişimi incelenmiştir. Ayrıca aynı hatta ait EGM96 ve CG03C jeoit modelleri
yardımı ile çekül sapması bileşenleri ve jeoit yükseklikleri hesaplanmıştır. GPS/Nivelman, EGM96 ve CG03C modellerinden elde edilen değerler karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak GPS ve nivelman verileri yardımıyla jeoit yüksekliklerinin ve çekül sapması bileşenlerinin değişimi araştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler :
Çekül Sapması, Çekül Sapması Bileşenleri, GPS/Nivelman, EGM96, CG03C
Kaynak :