Yazar :
Emiray Kahya ,Tuğçe Ay , Hakan Çavuş , Fatih Resul Keser , Kübra Bıyık , Hatice Atalay ,Caner Güney
Özet :
Türkiye’de son yıllarda çok sayıda afet yaşanmış ve bundan sonra da daha sıklıkla yaşanacağı görülmektedir. - Bu afetlerin sonucunda
birçok kişi hayatını kaybetmekte ve ciddi anlamda ekonomik kayıp yaşamaktadır. Bunlara ek olarak ülkemizde, tüm dünyada etkisini
gösteren ve bir tür biyolojik afet olarak kabul edilen Koronavirüs (Covid-19) salgını ile mücadele edilmektedir. Bütün bunlar bir araya
getirildiğinde çoklu afetler çağında olunduğu görülmektedir. Bugünkü mevcut teknoloji ile afetlerin meydana gelmesi
engellenememektedir fakat alınacak tedbirlerle afetlerin etkileri en az seviyeye indirebilmek olasıdır. Alınabilecek tedbirler içerisinde
afetlere karşı doğru yaşam alanı belirlemek de bulunmaktadır. Zaten mekansal bir problem olan konut seçimi çoklu afteler çağında
daha önemli bir mekansal karar destek problemi haline gelmiştir. Bu nedenle taşınmaz sektöründe konutlar tanıtılırken afetlerin
etkilerinin de göz önüne alınması gerektiği bilincini uyandıracak mekansal karar destek tabanlı sistemler geliştirilmelidir. Bu
çalışmada mekansal veriler analiz edilerek afetlerden en az etkilenecek konutların seçilmesinde Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ile birlikte
Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY) kullanılarak İstanbul ilinde çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında konut seçimi için
deprem, sel ve pandemi afetleri dikkate alınacaktır. Analizlerde kullanılması planlanan veri setlerine bu üç afet ekseninde karar
verilmiştir. Deprem için bina olası hasar, fay hattına uzaklık, sağlık kuruluşlarına uzaklık, eczanelere uzaklık; sel için sayısal yükseklik
modeli, bakı, eğim, arazi kullanımı, ortalama yağış; pandemi için hava kirliliği, yerleşim yoğunluğu, sağlık kuruluşlarına uzaklık,
eczanelere uzaklık verileri analiz edilmiştir. Afetler özelinde analiz yapılırken veri kümelerinin ağırlıkları AHY ile belirlenmiştir.
Afetlerin kendi içerisinde analizleri tamamlandıktan sonra önem derecelerine karar vermek için İstanbul’da yaşayan bir grup insana
anket yapılmıştır. Yapılan anket neticesinde elde edilen ağırlıklar ile deprem, sel ve pandemi katmanlarının ağırlıklı ortalaması
alınarak mekansal analiz işlemleri gerçekleştirilmiştir. Proje sonucunda afetlerden en az etkilenecek konutlar tespit edilerek konut
seçimine ilişkin tematik haritalar üretilmiştir.
Anahtar Kelimeler :
CBS, AHY, Çoklu Afet Çağı, Konut Seçimi.
Kaynak :