Yazar :
Taylan Öcalan, Ayhan Cingöz , Hüseyin Duman , Kemal Hastaoğlu , Tahsin Kara , Mehmet Vahdet Gezer , Erdem Özer , Ömer Salgın
Özet :
Son yıllarda başta IGS olmak üzere JPL, CODE, NRCan gibi organizasyonların sağlamış oldukları yüksek doğruluktaki uydu yörünge
ve saat bilgileri ile diğer hata modelleri kullanılarak geliştirilen ve uygulamada hassas mutlak konum belirleme tekniği olarak
adlandırılan PPP (Precise Point Positioning) tekniği, bağıl konum belirleme ilkesine alternatif olma yönünde önemli bir gelişme
göstermektedir. Tekniğin ölçü sonrası büro hesaplamaları (post-processing) için geliştirilen yazılım algoritmalarının (Bernese, Gipsy,
WaPPP, BNC, RTK-LIB vb.) yanı sıra, özellikle internet tabanlı çalışan servis uygulamaları da (CSRS-PPP, GAPS, APPS, MagicGNSS, Trimble CenterPoint RTX vb.) yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ticari ve bilimsel yazılımlara göre kullanıcılar için uzun
süreli profesyonel bir eğitim gerektirmeyen, farklı seviyedeki kullanıcıların basitçe ve rahatlıkla kullanabilecekleri ücretsiz bu servisler,
PPP tekniğinin kullanımını da yaygınlaştırmıştır.
Bu çalışmada öncelikle, IGS ağına dahil olan Ankara (ANKR) istasyonuna ait 10-19 Mayıs 2014 (DoY:130-139) tarihleri arasındaki 10
günlük GPS verileri bağıl ve PPP (Precise Point Positioning) ilkesi ile hizmet veren internet tabanlı servislerde analiz ettirilmiş ve
konumsal tekrarlılıkları belirlenmiştir. Analiz servislerinin 24 saatlik veriler için konum tekrarlılıkları; kuzey ve doğu bileşenler için
yaklaşık ± 3 mm, yükseklik bileşeni için ± 5 mm, birbirleri arasındaki mutlak konum farklılıkları ise; kuzey ve doğu bileşenler için en
yüksek 10 mm, yükseklik bileşeni için de en yüksek 15 mm bulunmuştur. Aynı veri kümesi Gamit/GLOBK yazılımı ile bağıl konum
belirleme tekniği kullanılarak, Bernese v5.2 yazılımı ile de PPP tekniği kullanılarak analiz edilmiş ve konum farklarının aynı mertebeler
içerisinde kaldığı görülmüştür.
Ayrıca, GPS PPP tekniğinin farklı ölçü süreleri için doğruluğunun araştırılması amacıyla, söz konusu günlere ait 24, 12, 8, 4, 3, 2 ve 1
saatlik ölçü süreleri için elde edilen statik veri seti, Bernese v5.2 sürümünün otomatik değerlendirme (BPE: Bernese Processing Engine)
modülü olan PPP_BAS.PCF (PCF: Processing Control File) kullanılarak, PPP modunda değerlendirilmiştir. Bu analiz işleminde
gerekli olan ve hassas düzeltme modellerini içeren gerekli tüm dosyalar (atmosferik vb.) CODE ürünlerinden seçilmiştir. Analiz
sonucunda, 24 saatlik ölçümden elde edilen konum farklarına yakınsama miktarının; 1 saatlik ölçümde kuzey, doğu ve yükseklik
bileşenleri için sırasıyla; 1 cm, 20 cm ve 7 cm, 2 saatlik ölçümde; 1 cm, 12 cm ve 6 cm, 3 saatlik ölçümde ise; 1 cm, 2 cm ve 2 cm.
civarında olduğu tespit edilmiştir. 4 saat ve üzeri ölçüm sürelerinde ise söz konusu farkların yaklaşık 1.5 cm ve daha altında olduğu
görülmüştür.
Bu sonuçlarla, en az 3 saatlik statik gözlem verilerinin toplanması halinde, PPP tekniğinin bağıl konum belirleme tekniği kullanılarak
hesaplanan konumlara yakın sonuçlar verdiği görülmüştür. PPP yönteminin başka bir alıcı/istasyondan toplanan verilere ihtiyaç
duymaması, tek bir alıcı kullanılması nedeniyle bağıl konum belirleme tekniğine göre avantaja sahip olduğu değerlendirilebilir. Bu
kapsamda, büyük ölçekli harita ve harita bilgilerinin uydu teknikleri ile üretilmesine ilişkin olarak hâlihazırda mevzuatta mevcut
olmayan PPP tekniğinin statik ölçmeler için kullanılabileceği, bu çerçevede bu teknikle ilgili ölçüm ve analiz kriterlerinin
kararlaştırılarak mevzuata eklenebileceği değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler :
GPS/GNSS, Hassas Mutlak Konum Belirleme, PPP, İnternet Tabanlı Servisler, Doğruluk
Kaynak :