Koyu Mod:
Yazar :
Burhan Sözer1 , Sultan Kocaman1 , Hakan A. Nefeslioglu , Orhan Firat , Candan Gokceoglu
Özet :
Doğal afetlerin artışıyla birlikte doğal tehlike duyarlılık haritalarının üretimi giderek daha önemli haline gelmiştir. Bu haritalar, şehir
planlaması, afet risk değerlendirmesi, afet sonrası öncesi ve sonrası planlama çalışmaları gibi alanlarda kullanılmaktadır. Ankara’da
son yıllarda sıklıkla gerçekleşen aşırı yağışlar ve taşkın olayları, yarı-otomatik veya otomatik yöntemlerle taşkın duyarlılık haritası
üretiminin önemini ortaya koymuştur. Bu çalışmanın temel hedefi Ankara için taşkın duyarlılık haritası üretimidir. Bu amaçla temelde
uzman görüşünün dikkate alındığı “Değiştirilmiş Analitik Hiyerarşik Süreci (M-AHP)” kullanılmış, alanlarındaki uzman kişiler
tarafından, karar verme sürecinde kullanılan parametrelerin önem dereceleri puan olarak belirlenmiştir. Analizlerde kullanılan
konumsal veriler Harita Genel Müdürlüğü (HGM) tarafından sağlanmıştır ve 2008 yılında Ankara üzerinde alınmış sayısal hava
fotoğraflarını ve bunlardan üretilmiş ve TopoVT veritabanında saklanan vektör verileri içermektedir. Veriler ön işlemeden geçirilerek
M-AHP yönteminde kulanılabilecek hale getirilmiştir. Ön işleme aşamasında TopoVT’de yer alan münhaniler kullanılarak sayısal grid
yapıda arazi modeli (SAM) çıkarılmış, ayrıca SAM’ın türevleri olan akarsu birikimi, eğim, topografik yağış indeksi haritaları
üretilmiştir. Litolojik veriler analizlere dahil edilerek çalışma alanındaki kayaç yapısının karar verme sürecinde kullanılması
sağlanmıştır. Arazi örtüsü verileri 2008 yılında alınmış Landsat-8 uydu görüntülerinin denetimli sınıflandırması ile elde edilmiştir. Bu
veri katmanları M-AHP ile karar sürecine sokularak Ankara için taşkın duyarlılık haritası üretilmiştir. Üretilen taşkın duyarlılık
haritası bu çalışmada sunulmaktadır. Ayrıca ham fotogrametrik uçuş verileriyle ortofoto ve sayısal yüzey model (SYM) üretilmiş ve
taşkın duyarlılık haritasının 3 boyutlu görselleştirilmesinde altlık olarak kıllanılmıştır. Bu ortofotolardan sınıflandırma ile arazi örtüsü
çıkarımı ise verinin büyüklüğünden dolayı halen araştırma aşamasındadır. Çıktı ürün olan Ankara’daki taşkına duyarlı alanların,
planlama, afet yönetimi gibi alanlarda ilgili çalışmalara altlık oluşturması ve bu alanda bir ön araştırma olması düşünülmektedir
Anahtar Kelimeler :
Taşkın, Duyarlılık Haritası, Doğal Tehlike, M-AHP, Ankara
Kaynak :