Yazar :
Tuğba Memişoğlu , H. Ebru Çolak
Özet :
Havzaların yönetimi ve havza karakteristik özelliklerinin tanımlanması önemli bir planlama sürecini kapsamaktadır. Ayrıca, havza
planlaması, planladığı alanda yer alan doğal kaynaklar açısından da önemlilik arz etmektedir. Bunun için ülkemizde birçok mevzuat
bulunmakla birlikte, Orman ve Su İşleri Bakanlığı koordinatörlüğünde hazırlanan “Ulusal Havza Yönetim Stratejisi (2014-2023)”
vizyon planlaması da mevcuttur. 2023 hedefli strateji planlaması ile ülkemizde su havzalarının korunması ve havzaların
sürdürülebilirliğini sağlamak adına ekolojik, ekonomik ve sosyal beklentileri karşılamak amaçlanmıştır. Bu tasarı ile çevre ve su
yönetimi standartları ile ilişkili ülkenin kalkınma hedeflerini benimseyen önemli bir düzenleme esas alınmıştır. Ülkedeki havza ve alt
havza tanımlanması ile vizyon tasarısı; geleceğe dönük, havzaların korunması yönünde çalışmaların yürütülmesiyle önemli ihtiyaçların
giderilmesi yönünde aydınlatıcı nitelik taşımaktadır. Bu bağlamda havzaların çevresel anlamda korunması yönünde uygulamalar
geliştirmek, çevresel açıdan risk oluşturan etkenlerin belirlenerek bir kavramsal model tasarısında bütünleştirilmesi ve gerektiğinde
kullanıcının kolaylıkla erişebileceği bir coğrafi veri modelinin oluşturulması önemli bir ihtiyaçtır. Bu noktada coğrafi verinin kolayca
oluşturulduğu ve uygulanabilirliğinin sağlandığı Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) önem kazanmaktadır. Bu çalışma ile havza yönetimi
esasları dahilinde havzaların çevre kirliliği açısından korunmasına yönelik bir konumsal modelleme Trabzon ilinin önemli bir alt
havzasında pilot çalışma şeklinde yürütülmüştür. Seçilen alt havzada çevresel kirlilik arz eden kirletici etmenler tespit edilerek vadiyi
etkileme dereceleri Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY) kullanılarak analiz edilmiş, üretilen yüzey modeli ile tasarlanan CBS’de
sunulmuştur. Böylece alt havza bünyesinde çevresel kirlilik arz eden önemli noktalar belirlenmiş ve kirlilik türlerine göre etki alanları
konumsal olarak modellenmiştir.
Anahtar Kelimeler :
alt havza, çevresel kirlilik, AHY, CBS, konumsal analiz
Kaynak :